طراحی و بازسازی ساختمان اقامتی

معماری ، طراحی داخلی و دکوراسیون داخلی ساختمان اقامتی و تفریحی

فضای مهمان پذیری

به طور کلی انجام طراحی ها در فضاهای مهمان پذیر همچون هتل ، رستوران و... .به یک عامل مشخص و معین وابسته است و آن اینکه طراحی ها باید ارضاکننده خواسته های روانی افراد باشد و برای وقوف بر این خواسته ها باید به نحوه واکنش های مثبت یا منفی مردم توجه نمود و جنبه های خواستاری مثبت آن را برآورده ساخت برشمردن و فهرست کردن تمایلات مردم بسیار دشوار است، ولی با مطالعه و بررسی می توان اولویت ها را شناخت و همان موارد را در طراحی ها  به کار گرفت تا رضایت  مشتریان فذاهم شود به طور یقین می توانیم بگوییم که «طراحی باید آرامش بخش باشد»
یک مهمان که در اتاق هتل اقامت کرده به رنگ ها ، نور، سکوت ، منظره ، دکورها و رایحه ها توجه خواهد داشت و همه جزئیات دیگر را نیز به نظر خواهد اورد.این داوری ها ممکن است آگاهانه یا غیر آگاهانه باشد ، ولی تاثیرپذیری او ، مثبت یا منفی ، انجام خواهد گرفت.چنین مهمانی با محصولی از فعالیت های فکری و عملی ارائه شده روبرو می گردد که اگر خواسته هایش را برآورده بداند  در آرامش و آسایش  به سر خواهد برد و هتل یا رستوران را با خاطره ای خوش ترک خواهد کرد.
صندلی ها ، مبل ها ، لوازم پذیرایی و دیگر عوامل  هریک به سهم خود و در مجموع تاثیرگذارند ولی مهم آن است که این تاثیر بتواند خوشایند ، مطبوع و پسندیده باشد .روان انسان ، فرمانروای جسم اوست باید که روان را به خود می خوانند.
اگر اسایش در  روان افراد جایگزین شود ، موفقیت بس بزرگی  حاصل خواهد داشت و طراحی ها باید این چنین باشند.



هتل ها
انواع متفاوت هتل ها ، استانداردها ی متنوعی از نظر کیفیت و امکانات ارائه می دهند .از این رو ممکن است شرایط طراحی خاصی در آن اعمال شود.انواع هتل ها عبارتند از : هتل های شهری ، هتل آپارتمان ها ، مسافرخانه ها و متل ها.
تخصیص فضاها در این هتل ها معمولا به این صورت انجام می گیرد.
  • امکانات پذیرایی خصوصی از جمله اتاق ها،توالت ها ، حمام ها باید  50 تا 60 درصد مساحت را اشغال کنند.
  • فضاهای پذیرایی عمومی شامل تالار ورودی ،لابی ،رستوران ،قسمت پذیرش راهروها ،10 تا 17 درصد
  • اتاق های جلسه و کنفرانس و سمینارها ،4تا10 درصد
  • قسمت های داخلی ،اتاق های کارکنان و انبارها ، 6 تا 10 درصد
  • قسمت اداری ، مدیریت و منشی ها ، 1تا 2 درصد
  • حفظ و نگهداری و تعمیرات  ، 4تا 7 درصد
  • فضاهای تفریحی ، ورزشی، مغازه ها و سالن آرایش ، 5 تا 14 درصد فضا را در برمی گیرند.
درجه بندی هتل ها
در همه کشورها هتل ها بر اساس معیارهای خاصی درجه بندی می شوندو بنا به نظر «سازمان جهانگردی جهانی » درجه آن ها با نماد « ستاره » تعیین می شود .برای این درجه بندی که وابسته به نوع فضا ، تسهیلات و کارایی است.فضاهای اسکان و استفاده مسافران ،دارای چندین رده کلی است که عبارتند از:

یک ستاره
این واحد اقامتی می تواند فقط چند اتاق خواب داشته باشد ، محوطه  عمومی آن محدود و خدمات و تسهیلات محدود غذا  و آشامیدنی را ارائه می دهد. دکور و وسایل لازم  ممکن است بیشتر کیفیت لوازم خانگی را داشته باشد تا فضایی که معمولا در هتل ها و مراکز اقامتی وجود دارد .
خدمات به صورت غیر رسمی و اغلب توسط خانواده یا صاحب هتل ارائه می شوند.

دو ستاره
ممکن است هتلی کوچک یا متوسط باشد مثلا کمتر از 30 اتاق خواب احتمالا با محوطه عمومی محدود  اما با اتاق هایی بهتر و راحت تر از هتل یک ستاره خدمات  و وسایل و لوازم  رسمی تر از نوع اول بوده  و امکانات بیشتری از نظر غذا و آشامیدنی فراهم است.

سه ستاره
هتل هایی با اندازه های متوسط با بیش از 20 اتاق خواب ، با خدمات و تسهیلات و کیفیت بهتر از دو ستاره می باشند.دسترسی های عمومی بهتری در فضاهای داخلی ساختمان وجود دارد.
معمولا فضای محوطه عمومی و اتاق خواب ها بزرگتر است و مدیریت و کارکنان  ظاهر رسمی تری دارند.در این گونه واحدهای اقامتی نسبت به درجات  پایین تر تاکید بیشتری بر کیفیت خدمات و راحتی مهمانان وجود دارد.

چهار ستاره
در این نوع هتل ها خدمات با کیفیت بالا و متناسب با تقاضای مشتری فراهم می شود.فضاهای عمومی خوبی دارند و اولویت استفاده از فضاهای عمومی  هتل با مهمانان مقیم هتل است و در صورت وجود ظرفیت بیشتر ارائه خدمات در این فضاها  به سایر مشتریان مانعی ندارد.بخش رستوران و نوشیدنی کیفیت بالایی دارد.
اتاق ها آسایش بیشتری دارند و متناسب با کار مشتریان فضاهای الحاقی مانند فضاهای کنفرانس ، ضیافت ، مرکز تجاری ، بهداشتی ، تفریحی و ورزشی نیز فراهم است .همچنین فضای دیگری غیر از رستوران اصلی باید برای غذا خوردن وجود داشته باشد.

پنج ستاره
این مراکز اقامتی با تاسیساتی مجلل ، بزرگ و با رعایت استانداردهای بالاتر بین المللی و تسهیلات  بیشتر نسبت به هتل های چهار ستاره ،خدمات مورد نیاز مهمانان و سرویس غذا و آشامیدنی را ارائه می کنند..این هتل های بزرگ ، مجموعه گسترده تری از تسهیلات را ارائه می دهند  که نه تنها برای مهمانان مقیم بلکه جهت پاسخگویی به نیازهای تسهیلاتی سایر ارگان ها ، شرکت ها  قابل بهره برداری است.

هتل های میراثی
هتل های میراثی ، بناهای تاریخی هستند که در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ثبت شده اند .این بناها به عنوان هتل ، ترمیم و بازسازی شده اند  و باید حداقل شرایط موردنیاز  هتل های چهار ستاره  را دارا باشند.با توجه به ماهیت ویژه این نوع بناها ، باید مقررات الزامی مربوطه را با توجه به میراثی بودن ، ایمنی ساختمان و اطفای حریق  رعایت کنند.طبق مقررات در این گونه هتل ها جنبه های بهداشتی ، ایمنی  و امنیت ، باید دارای بالاترین استانداردها باشند.حداقل شرایط  لازم برای هتل های میراثی به قرار زیر است :

در همه ی  هتل های چهار و پنج ستاره میراثی ، کیفیت کلی بناها  باید مشخص  و ویژه باشد و حداقل خدماتی متناسب با شرایط هتل چهارستاره  ارائه کند.زیباشناسی محیط نمایانگر کیفیت بالای اصالت فرهنگ  بومی خواهد بود.نوع غذاها و لباس های کارکنان ، سبک های محلی رانمایش می دهد.سبک مبلمان و وسایل نمایانگر کیفیت و زیبایی سنت های تاریخی ، فرهنگی  و بومی است  و نیز ارزش های میراثی بنا را نشان خواهد داد .
اتاق خواب ها لوازم موردنیاز هتل های چهار ستاره  را دارد  و وسایل دیگر  اتاق متناسب با ارزش های فضای میراثی خواهد بود.توجه خاصی باید نسبت به گرمایش ، سزمایش و تهویه هوا  مبذول شود.تا در عین حال که خصوصیات سنتی ساختمان  حفظ می شود شرایط آسایش مهمان نیز فزاهم باشد.

تقسیم بندی فضای داخلی هتل
فضاهای داخلی هتل ها وابسته به نوع و درجه هتل متغیر می باشد اما با در نظر گرفتن نیازهای فضایی هر کدام تقسیم بندی زیر ارائهه می گردد:
فضاهای عمومی :شامل ورودی ، پذیرش ، رزروشن، لابی ، سرویس های بهداشتی عمومی ، فروشگاه ها ، رستوران ، کافی شاپ ، کافی نت ، نمازخانه ، تاکسی سرویس ، سالن های اجتماعات ، سالن های ورزشی ، محوطه ، پارکینگ.
فضای میانی :شامل آسانسورها و پله ها ، راهروها ، اتاق های مدیریت ، حسابداری ، اداری و سرپرست های بخش های مختلف.
فضای خصوصی: شامل اتاق های خواب مهمان ، سوئیت ها ، اتاق خواب  و استراحت کارکنان ، غذاخوری کارکنان ، خشکشویی ، انبار ملحفه ، خانه داری ، بایگانی.

اصول و ضوابط طراحی هتل
به طور کلی  در طراحی فضای داخلی هتل ها ، طبقات زیرین معمولا به فضاهای عمومی و تجاری مانند فروشگاه ها و فضاهای اداری اختصاص پیدا می کنند و اتاق های مهمان در طبقه یا طبقات فوقانی در نظر گرفته می شوند.
فضاهای عمومی نظیر ورودی ، پذیرش ، لابی  فضاهای خصوصی مانند اتاق ها و سوئیتها  ، سرویس های بهداشتی  سالن های مختلف همچون سالن غذاخوری ، سالن های ورزشی ، سالن اجتماعات  همگی استانداردعا و ضوابط طراحی  خاص خود را می طلبد  که به اختصار به ارائه آن ها می پردازیم.
اتاق های مهمان 
هسته اصلی  ساختار هتل را تشکیل می دهند اندازه و تعداد تخت ها ، ابعاد و طرح اتاق ها را تعیین می کند.مثلا هر تخت یک نفره 100*200 سانتی متر ، تخت دو نفره 150*200 سانتی متر ، تخت خواب دونفره با اندازه ی بزرگ 165*200 سانتی متر  یا تخت خواب دونفره با اندازه بسیار بزرگ 200 * 200 سانتی متر ، اتاق ها باید دارای قسمتی برای نشستن با صندلی ، میز ، تلویزیون ، یخچال و محوطه ای  برای گذشاتن  چمدان داشته باشند.همچنین به طور معمول هریک از اتاق های مهمان بایستی دارای یک سرویس کامل بهداشتی باشند.

ابعاد و اندازه اتاق
 در هتل یک ستاره اتاق در ابعاد قابل قبول نمی تواند مساحتی کمتر از 9 مترمربع داشته باشد.راحتی مهمان برای حرکت کردن در اتاق بسیار مهم است.برای ارزیابی قابل قبول بودن انداازه اتاق ، باید فضای قابل استفاده اطراف وسایل را در نظر گرفت.نباید هنگام حرکت مانعی وجود داشته باشد.اتاق های خانوادگی باید جاداتر و بزرگتر باشند.درها و کشوها باید کاملا راحت باز و بسته شوند .پیش آمدگی های شیب دار و سقف ها نباید به قسمت های اصلی اتاق لطمه ای وارد کند.
وسایل باید طوری در اتاق خواب چیده شوند که استفاده عملی از آن ها میسر باشد ؛ استفاده راحت و آسان از وسایل ، بی آنکه لازم باشد که جابه جا شون .معم.لا در هتل های سه ستاره به بالا ، همه اتاق خواب ها با فضای کافی و ارائه خدمات لازم طراحی می شوند.همه اتاق خواب ها فضای کافی برای خدمات داخل اتاق را دارند.در هتل های مجلل داشتن تراس و بالکن در فضای باز به شکلی که مهمان بتواند از آن استفاده کند ، در ارزیابی امتیازات موثر خواهد بود.

سوئیت ها
وجود سوئیت در هتل های تا سه ستاره ، اختیاری است.اما در هتل چهار و پنج ستاره باید حداقل 10 درصد اتاق خواب ها به صورت سوئیت باشند.سوئیت باید شامل فضای جداگانه نشستن باشد که حداقل با یک درگاهی از اتاق خواب جدا شود.فضای نشستن و فضای اتاق خواب از نظر اندازه  باید کافی و متناسب باشد.سوئیت ها باید سرویس بهداشتی متصل داشته باشند(منظور از سرویس بهداشتی ، حمام ، توالت و دستشویی است).دانستن این نکته ضروری است که اتاق بزرگی که فضای خواب و نشیمن در آن جدا نشده باشد ، سوئیت خوانده نمی شود.

تخت خواب ها
چگونگی استقرار تخت ها مهم است .به طور معمول تخت های تک نفره موازی دیوار قرار داده می شوند ، در حالی که تخت های دو نفره از طرف سر تخت در مقابل دیوار مشترک و عمود بر آن گذاشته می شوند.به طور کلی استقرار تخت ها به موازات دیوارها منجر به اشغال کمتری از فضای اتاق می شود.از همین رو چنین اتاق هایی را به کنایه اتاق استودیویی می نامند.
پهنای تخت های یک نفره ، معمولا یک متر و اندازه تخت های دو نفره 2 متر در 1/5 متر است؛اما با توجه به درجه بندی هتل ها و میزان لوکس بودن آن ها ممکن است اندازه تخت ها نیز متفاوت باشند.از نظر ظاهری ارتفاع 30 تا 40 سانتی متر برای تخت ها به همراه تشک خوب است.
اما برای سهولت در مرتب کردن تخت و پرهیز از کردرد و رفع خستگی ارتفاع 53 تا 60 سانتی متر شرایط بهتری را ایجاد می کند.
طول تخت ها به انضمام سرتخت ، به طور معمول 2/10 متر است کمترین پهنا بین دو تخت ، که بتوان از میان آن ها به راحتی عبور کرد 0.8 متر در نظر گرفته می شود.براین اساس حداقل پهنای دو تخت تک نفره در کنار هم 2/90 متر خواهد بود.

لوازم و مبلمان
هر اتاق مهمان باید حداقل دارای یک یا دو صندلی مناسب باشد.حداقل یک صندلی راحتی برای هر نفر و یک صندلی گردان برای ارایش باید در نظر گرفته شود.چراغ مطالعه، آباژور ، تلویزیون و میز تلویزیون  از جمله تجهیزات غیر ثابت اتاق ها محسوب می شود.
پهنای موردنیاز کمد رخت آویز به ازای هر نفر بین 30 تا 50 سانتی متر کافی است و برای هر نفر اضافی باید 30 سانتی متر بیشتر در نظر گرفته شود.برای یک نفر باید حداقل دو قفسه کشودار با دراور پیش بینی شود و برای هر نفر اضافی نیز باید یک عدد دیگر با پهنای 30 سانتی متر و عمق 45 سانتی متر لحاظ گردد.یک قفسه چمدان به طول 80 تا 90 سانتی متر نیز مورد نیاز خواهد بود.
پیش بینی فضایی به طول حداقل 90 سانتی متر برای میز آرایش ضروری است .چنین میزی می تواند عملکرد یک میز تحریر با حداقل یک کشو را نیز داشته باشد بالای این میز باید یک آینه روبرو نصب شود.
باید در کنار تخت ها ، چراغ هایی با کلیدهای جداگانه برای مطالعه در نظر گرفته شود .چراغ و کلید مربوط به روشنایی میز آرایش نیز باید به صورت جداگانه در نظر گرفته شود.تمامی روشنایی ها و سیستم های صوتی و تصویری مانند رادیو و تلویزیون باید از طریق کنسول های کنار تخت نیز قابل کنترل باشند.
تجهیزات مکانیکی مانند فن کوئل  یا تهویه و یا حتی تجهیزاتی مانند چای ساز نیز باید قابلیت کنترل از طریق کنسول یا پاتختی  کنار تخت خواب را داشته باشند.در هتل های لوکس برای هر اتاق یخچال جداگانه و حتی گاو صندوق نیز پیش بینی می شود .پاتختی ها باید به اندازه کلفی بزرگ باشند تا از سطح آن بتوان برای گذاشتن اشیایی مانند کتاب ، عینک ، پارچ و لیوان آب و گوشی تلفن  ، به راحتی استفاده نمود.

پنجره ها و پرده ها
در کلیه هتل ها باید حداقل یک پنجره برای ورود نور طبیعی و جریان هوا برای هر اتاق وجود داشته باشد.پنجره ها باید نسبت به اندازه فضای اتاق مناسب بوده  و راحت باز و بسته شوند .ایمنی پنجره های طبقه اول ، باید در هنگام باز بودن پیش بینی شده باشد.( امکان ورود برای افراد از پنجره ممکن نباشد).پنجره تمام اتاق ها باید طوری باز شوند که سر یا بدن مهمان با آن برخورد نکند.
پنجره های مشرف به خیابان باید شیشه دوجداره داشته باشند.در جایی که پنجره ها بسته هستند ، دستگاه تهویه باید کار کند.اگر برخی از اتاق ها مشرف به نورگیر بزرگ داخلی باشد ، پنجره اتاق به سمت نورگیر قابل قبول است، اما مساحت نورگیر نباید کمتر از 2 مترمربع باشد .پنجره ای که باز می شود، حتما باید توری داشته باشد.
پرده های ضخیم برای همه پنجره ها الزامی است تا هم حریم حفظ شود و هم در صورت تمایل مهمان ، از ورود نور به داخل اتاق جلوگیری شود .درهای اتاق نباید دارای کتیبه شیشه خور باشند.اگر چنین حالتی وجود دارد ، نصب پرده ی ضخیم برای حفظ حریم اتاق الزامی است .پیش بینی اتاق مهمان در طبقه اول صحیح نیست ؛ اما در صورتی که وجود دارد ، ایجاد حریم مطمئن از طرف پنجره ها با نصب توری با کرکره الزامی است .جنس پارچه پرده مورد استفاده ، محکم و با آستر یا بدون آستر است .می توان از محصولات محلی برای پرده ها استفاده کرد.پرده ها باید به اندازه کافی بزرگ باشندتا طول و عرض پنجره را کاملا بپوشانند.

سرویس بهاشتی
در هتل های یک ستاره ، 75 درصد و در هتل های درجه بالاتر  تمام اتاق خواب ها باید دارای سرویس بهداشتی متصل باشند.در مورد هتل های یک ستاره که برخی از اتاق ها فاقد حمام و توالت متصل  یا خصوصی هستند ، باید حداقل  یک حمام  یا دوش و حداقل یک توالت در تمام مدت برای  هر 8 نفر مهمان این گونه اتاق ها در هر طبقه آماده باشد.دسترسی به حمام از طریق محوطه عمومی ( مثل لابی ، پذیرش  و حیاط خلوت) قابل قبول نیست.
تعداد سرویس بهداشتی در فضاهای عمومی به تناسب تعداد مهمانان و ظرفیت این فضاها تعیین می شود.کفپوش حمام ها باید از جنس سنگ ، کاشی ، سرامیک حمام یا کفپوش های مخصوص  حمام باشد.در هر صورت کفپوش باید به راحتی تمیز شود و سطح آن لغزنده نباشد.در طراحی  حمام ها باید به مواردی مانند نحوه تهویه ،گرمایش ، نورپردازی و جانمایی وسایل  داخل حمام و موارد این چنینی دقت شود.

راهروها
اندازه ی راهروی اتاق های مهمان باید تا حد امکان به حداقل برسند.برای هتل های دو ستاره عرض راهرو 1/3 متر و برای هتل پنج ستاره از 1/8 تا 2 متر در نظر گرفته می شود.
در اصل ، این دیواره های بیرونی اتاق های مهمان هستند که راهرو را تشکیل می دهند.برخی هتل های شهری بلندمرتبه دارای یک هسته سرویس مرکزی هستند که اتاق های مهمان در اطراف آن قرار گرفته است.این گونه هتل ها از نظر فضای گردش و معابر چندان اقتصادی نیستند.
برای رعایت اصول زیبایی و ظاهری نباید راهروها خیلی طویل باشند و یا حداقل نباید به صورت طویل به نظر برسند و در عین حال باید کلیه مقررات مربوط به حریق و مسیرهای فرار در آن ها رعایت شود.دسترسی کلیه مهمانان از اتاق  به پله ها باید راحت وسهل باشد به طوری که طول مسیر از اتاق تا هر پلکان پنجاه درصد  طول از هر طرف باشد.

فضاهای عمومی 
ورودی ها و لابی هتل ها ، رستوران ها و راهروها از جمله فضاهای عمومی محسوب می شوند که برخی از آن ها نیازمند فضاهای وسیع  با فواصل نسبتا زیاد بین ستون ها هستند.ساخت برخی از این فضاها به ویژه وقتی جنبه ای لوکس و خاص پیدا می کنند مانند رستوران های فضای باز در بام هتل هزینه های زیادی را بخود اختصاص می دهند.



ورودی
تاثیری که ورودی اصلی بر مهمانان می گذارد ، بسیار مهم و قابل توجه است و در واقع به نوعی شخصیت هتل را به معرض نمایش می گذارد.ورودی باید به گونه ای در نظر گرفته شود که مهمانان را به طور سریع و مستقیم به سوی میز پذیرش راهنمایی کند و بسیار خوب است که درقسمت ورودی و در فضای بیرون برای محافظت  مهمانان از باد و باران و آفتاب ، از سقف و سایبان استفاده شود به نحوی که مهمانان پس از خروج از اتومبیل بلافاصله در زیر این سقف قرار گرفته و به سمت در ورودی روان شوند.این گذرگاه باید حداقل امکان عبور دواتومبیل در کنار یکدیگر را دشاته باشد.همچنین این فضا باید از نورکافی برخوردار باشد.
حداقل عرض درها برای حمل بار باید 90 سانتی متر در نظر گرفته شود و همچنین بهتر است درها از نوع گردان بوده و یا خود به خود بسته شوند.بهترین گزینه برای ورودی ها استفاده از درهای اتوماتیک است.
تمامی ورودی ها باید تسهیلاتی برای معلولان و کسانی که از ویلچیر استفاده می کنند را دارا باشند.برای دسترسی معلولان و کسانی که از ویلچر استفاده می کنند حتما باید یک ورودی مستقیم از پارکینگ به هتل وجود داشته باشد.

پذیرش
فضای پذیرش با میز یا پیشخوانی مخصوص ، باید کاملا متمایز و مشخص باشد.به نحوی که مهمانان بلافاصله به آن دست یابند.پیشخوان پذیرش باید در مسیر آسانسورها و پلکان قرار گیرد.گاهی اوقات لازم است که مشتریان حتی از خیابان نیز قادر به مشاهده میز پذیرش باشند.در عین حال ممکن است ک همهمانان فضایی خصوصی تر را ترجیح دهند.در این صورت می توان از پوشش ها و پرده ها استفاده نمود.چنان چه به هر دلیلی بخش پذیرش در طبقه ای بالاتر از هم کف قرار گیرد باید آسانسور و پلکان اختصاصی ، مهمانان را به ان جا برساند.در هرحال برای بخش پذیرش امکانات و ویژگی های زیر ضروری است:
  • پیشخوانی با ابعاد و ارتفاع مناسب برای نوشتن
  • فضای کافی برای استقرار فرد پذیرش کننده
  • قفسه جا کلیدی که معمولا پشت فرد پذیرش کننده قرار می گیرد.
  • فضای مناسب برای استقرار تجهیزات صندوق ، حسابداری و کامپیوتر
  • فضایی برای استقرار تلفن برای کسانی که می خواهند با بیرون و با مهمانان داخل اتاق تماس برقرار کنند.این فضا در عین حال که باید خصوصی باشد ، نباید از دایره دید کارمند پذیرش خارج باشد.
  • در نظر گرفتن محل مناسبی برای نشریات و بروشورهای توریستی
  • صندوق پست
  • مرکز تلفن و کنتور تلفن برای ثبت هزینه های مکالمات تلفنی اتاق ها
  • ساعت و تقویم قابل دید برای کارکنان و مهمانان
  • اتاق امن برای مواقع بروز حوادث
  • انبار چمدان و امانات پستی 
  • مرکز کنترل دوربین های مدار بسته و مونیتورینگ
دربسیاری از هتل ها جایگاه مخصوصی برای سرباربر در نظر گرفته می شود تا امکان کنترل ورود و خروج مهمانان ، کیوسک های تلفن و خدمتکاران و باربران را داشته باشدو از سوی دیگر با میز پذیرش  و کارمند یا کارمندان ان بخش نیز در تماس مستقیم باشد.او باید بتواند ضمن کنترل باربرها از چمدان ها مراقبت نموده و پیغام ها را برای سرویس دهی به مهمانان کنترل کند.
چنان چه مهمانی چمدان را جابه جا نکند ، باید جابه جایی چمدان ها به وسیله باربرهای هتل انجام شود.می توان برای ورود چمدان ها ، درب جداگانه ای در نظر گرفت .به ویژه وقتی که اتوبوس های جهانگردی تعداد زیادی مهمان به همراه چمدان ها را به هتل می رسانند، وجود چنین درب جداگانه ای بیشتر احساس می شود درکنار درب جداگانه ، وجود اتاق چمدان و یک اسانسور مخصوص برای حمل آن ها نیز بسیار مفید است .در این حالت باید مکانیزمی برای تعیین هویت چمدان ها و مالکیت های آن ها در نظر گرفته شود.
در بخش پذیرش و قسمت های جانبی آن باید ، محلی هم برای استقرار چرخ های دستی در نظر گرفته شود.
دسترسی به اتاق های عمومی دیگر مانند کنفرانس ،سوئیت های ضیافت و سالن های مهمانی باید از پذیرش عمومی جدا باشد.

لابی
بخش بسیار مهمی از ساختمان هتل را به این نام می خوانند.این بخش همچون شناسنامه ای نمایانگر وضعیت هتل می باشد.نخستین معرف  هتل که می تواند بیننده و مسافر یا مهمان را مفتون و فریفته ی خود سازد همین بخش است.
برای نیل به این مقصود باید از هیچ کوششی نسبت به خوب جلوه دادن لابی ، دریغ نکرد.زیبایی های معمارانه ،دکور،نور،رنگ های شاد،هوای مطبوع،مبلمان راحت و با دوام و در عین حال زیبا و خوش رویت در درجه اول باید مورد نظر قرار گیرد و باید نهایت سعی و کوشش را به عمل آورد تا این قسمت که گویای وضعیت داخلی هتل و اتاق ها می باشد ، حد اعلای درجه عظمتو زیبایی را در خود جای دهدو برای این منظور مهم ، از ابتکار و ذوق و سلیقه هنرمندان  و متخصصان و صاحب نظران استفاده نمود.
مهم تر اینکه علاوه بر مراجعه مسافران برای گرفتن اتاق ،این محل ،یعنی لابی هتل ، محل ملاقات مهمانان و انتظار آن ها برای دیدن دوستان و استراحت مسافران می باشد که بایستی با داشتن مبلمان راحت و با دوام و ابرومند ، برای این منظور اختصاص داده شود.

سالن غذاخوری
این فضا از جمله فضاهای عمومی است که ارتباط مستقیمی با قسمت های اقامتی ندارد.سالن های غذاخوری باید دارای دسترسی مستقیم از بیرون هتل نیز باشند تا مشتریان غیر مهمان نیز به راحتی به آن دسترسی داشته باشند.در برخی هتل ها ، سالن های غذاخوری در چند طبقه مختلف واقع شده اند.به عنوان مثال در طبقه اول ، سالن مخصوص صبحانه در نظر گرفته می شود و سالن های نهارخئری یا شام در طبقات دیگر واقع می شوند.سالن های غذاخوری اصلی ارتباط مستقیمی با آشپزخانه اصلی دارند.

سالن های چندمنظورهه و اجتماعات
چنین سالن هایی باید به گونه ای طراحی شوند که به منظورهای مختلفی مانند برگزاری جشن ، کنفرانس یا نمایشگاه مناسب باشند.انعطاف پذیری تجهیزات و فضاها در چنین سالن هایی بسیار مهم است شااید لازم باشد که بخش هایی از چنین سالن هایی به هنگام ضرورت توسط پارتیشن های متحرکی از سایر قسمت ها جدا شود.برای چنین سالن هایی معمولا ورودی های مجزایی در نظر گرفته می شود.اما امکانات انعطاف پذیری معمولا این اجازه را نمی دهند که به طور همزمان دو گونه فعالیت متفاوت در آن ها انجام شوند.برای چنین فضاهایی باید سرویس های محیطی مجزا در نظر گرفته شود و از سوی دیگر باید از میزان سروصدای خروجی از آن ها نیز کاملا جلوگیری شود.
در زیر فهرستی از امکانات و فضاهای ضروری چنین فضاهایی آمده است:
  • تمهیدات آکوستیکی
  • انبار با دیوارهای متحرک
  • انبار مبلمان
  • انبار تجهیزات و ظروف
  • تهویه مطبوع مناسب
  • تسهیلات مربوط به رخت کن و سرویس های بهداشتی
  • تمهیدات نمایش فیلم و اتاق پروژکتور و کنترل
  • ایجاد دسترسی های مستقیم خارجی برای حمل و نقل تجهیزات سنگین نمایشگاهی
  • در نظر گرفتن تمهیدات و تسهیلات زیربنایی مانند آب ، فاضلاب ،گاز ،برق و تلفن
  • روشنایی مناسب با امکان تغییرات میزان نور به کمک دایمر
  • تجهیزات سمعی و بصری مانند رادیو ، تلویزیون و پخش موسیقی
  • اتاق های تعویض کارکنان و آماده شدن مجریان
  • خروجی های اضطراری و تمهیدات مربوط به اعلام و اطفای حریق.
فضاهای ورزشی
در بعضی هتل ها امکانات ورزشی از قبیل استخر ، سونا ، جکوزی، سالن های بدنسازی ، زمین های تنیس و بدمینتون و سایر ورزش های متناسب با تقاضای میهمانان طراحی می شود.پیش بینی فضاهای مذکور یا تعدادی از آن ها در هتل های چهار و پنج ستاره الزامی است.برخی از هتل ها به دلیل شرایط مکانی خاص خود می توانند سرویس های دیگری را در این زمینه ارائه کنند:مانند ورزش های اسکی روی برف ، اسکی روی اب، اسکی روی چمن ، سوارکاری ، قایقرانی ، گلف، کوهنوردی و شکار .وجود این گونه امکانات در ارزیابی امتیازات هتل ها موثر خواهد بود.

خدمات برگزاری اجلاس و همایش
برگزاری جشن ، اجلاس و همایش ها می تواند یکی از خدمات جانبی هتل باشد.این خدمات نیازمند وجود فضاهای خاص خود است مانند:سالن های کنفرانس ، آمفی تئاتر یا اتاق جلسه .در صورتی که این خدمات در هتل ارائه می شود و سایر بخش های هتل تحت تاثیر آن ها قرار می گیرد .هتل باید از ظرفیت کافی برخوردار باشد.در فضاهایی که تحت تاثیر این امکانات جانبی قرار می گیرند مانند رستوران ، لابی و غیره بهتر است برای جلوگیری از تداخل در خدمات دهی به مهمانان مقیم و مهمانان اجلاس و همایش ،برخی از فضاها به طور خاص و جداگانه وجود داشته باشند مانند:رستوران های هتل های چهار و پنج ستاره که معمولا امکان برگزاری اجلاس ، همایش و جشن ها را دارند.
خدمات تاکسی سرویس
در هتل های چهار و پنج ستاره بخشی به عنوان دفتر خدمات تاکسی سرویس فعالیت می کنند و سرویس در حد درجه هتل به مهمانان ارائه  می شود.داشتن سرویس مستقیم به فرودگاه در این هتل ها الزامی است.اما در هتل های درجه پایین تر متناسب با تقاضای مشتری تاکسی خبر می کنند.
نمازخانه
در همه انواع هتل ها باید نمازخانه مردانه و زنانه مجزا با پیش ورودی (کفش کن ) در محل مناسبی که ساکت و ارام باشد در نظر گرفته شود.نمازخانه باید دارای شرایط زیر باشد:
1- در محل مناسب مانند نیم طبقه اول یا در محلی دور از سرو صدا و رفت و آمد پیش بینی شود.
2-پیش ورودی یا کفش کن طوری در نظر گرفته شود که هنگام باز کردن درب ، فضای داخلی نمازخانه در معرض دید مستقیم قرار نگیرد.
3- دارای مکانی برای وضوگرفتن باشد.این محل باید در خارج از فضای نمازخانه بوده و در معرض دید مستقیم قرار نگیرد.دارای دستشویی  با کف شوی فاضلاب باشد.اگر سرویس بهداشتی مردانه و زنانه عمومی در فاصله نزدیک نمازخانه پیش بینی شده باشد نیازی به محل وضوگرفتن نخواهد بود.

راهروها و راه پله ها
فضای پله باید حدود6 متر مربع برای هر اتاق و حداقل 1/5 تا 1/8 متر عرض داشته باشد.مسیرهای جداگانه ای باید برای مهمانان ، کارکنان  و کالاها مهیا شود.رفت و آمد  درون یک هتل همواره وجود دارد.مشتریان حرکت خود را از محوطه های پارکینگ شروع می کنند، از ورودی و پذیرش می گذرند و سپس به سوی آسانسورها ، راه پله ها  یا راهروهای منتهی به اتاق خواب ها یا اتاق های عمومی روان می شوند.
در بسیاری از هتل ها مشتریان مجاز به رفتن مستقیم از اتاق خواب به پارکینگ ، بدون گذر از قسمت پذیرش نیستند.باید مسیرهای خاص  مناسبی برای فرار از آتش ، مطابق با قوانین مربوط ازائه شود.در حالت  کلی راهروها و راه پله ها باید سالم و با نورپردازی مناسب و بدون مانع باشند.راهرو ممکن است باریک بوده و در قسمت های مختلف لختلاف سطح داشته و پراکنده باشد.در هتل ههای درجه بالاتر باید امکان حرکت چرخ دستی خانه داری ، خدمات اتاق ها  و باربری در راهروها فراهم باشد.حداقل عرض مسیرهای فرار از آتش در فضاهای عمومی و رستوران برای هر 150 نفر 1متر است .معابر عمومی باید حداقل 1/10 متر عرض داشته باشد.
 
آسانسورها
دز هتل های  یک و دو ستاره ،اگر ساختمانی بیش از دو طبقه بر روی همکف داشته باشد وجود اسانسور در آن الزامی است.امکان بخشودگی در صورتی است که وجود اسانسور یا ایجاد آن در ساختمان های قدیمی با خصوصیات معماری ساختمان امکان پذیر نباشد.در جایی  که بخشودگی آسانسور اعمال شده است ، باید برای حمل و نقل ، وسایل کمکی وجود داشته باشد.در هتل های با درجه بالاتر اگر ساختمان سه طبقه یا بیشتر بر روی همکف داشته باشد ، وجود آسانسور الزامی است و در این سطح ،هتل نمی تواند مشمول بخشودگی شود ، مگر آن که تعداد طبقات آن کمتر باشد.

پارکینگ
در هتل های  یک تا سه ستاره باید پارکینگ با ظرفیت هتل موجود باشد و محل های پارک اتومیبیل باید دقیق مشخص شود و روشنایی مناسبی داشته باشد.اما در هتل های پنج ستاره خدمات ویژه مانند پارکینگ داری ، نیز می تواند منظور شود.در صورت درخواست مهمان، خدماتی از قبیل نظافت و شستشوی خودرو را هم می توان ارائه داد.

ساختمان های جانبی
در هتل هایی که ساختمان جانبی دارند، تسهیلات این بخش نیز برای درجه بندی هتل به طور کلی در نظر گرفته خواهد شد.فاصله ساختمان جانبی از ساختمان اصلی نباید خیلی زیاد باشد.در هتل های چهار و پنج ستاره ، هر نوع ساختمان جانبی باید به وسیله مسیر مخصوص یا سایبان به ساختمان اصلی مرتبط شود یا اگر به دلیل وسعت محوطه ، فاصله ساختمان جانبی از ساختمان اصلی زیاد است ، وسیله رفت و آمد به آن وجود داشته باشد.



استاندارد فضاهای ویژه معلولین
در هتل ها باید امکاناتی را برای معلولین در حداقل 1 تا 2 درصد اتاق ها و ترجیحا در طبقه همکف با حداقل مشخصات زیر پیش بینی کرد:
سطوح شیب دار 5 درصد ، راهروها با عرض 91.5 سانتی متر ، درها با عرض 81.5 سانتی متر ،درهای کمدها باریک  یا کشویی و طبقات آن ها به ارتفاع 1.37 متر باشند.در حمام ها فضای چرخش مرکزی 1.52 متر و عرض 2.75 متر باشد.سطح میزهای آرایش 86 سانتی متر ف ارتفاع فضای زانو 68.5 سانتی متر بوده و اینه ها باید تا یک متر امتداد داشته باشند.ارتفاع نشیمنگاه در طرفین حمام در نظر گرفته می شود.

تامین نور هتل
مساله تامین نور هتل ، در قسمت های مختلف آن یکی از مسائل فنی و هنری و در عین حال بسیار حساس و ظریف است که نیاز به تامل ،دقت و ذوق و سلیقه دارد.از طرفی با مسائل روحی و روانی ،ارتباط مستقیم دارد و از طرف دیگر مقدار برق مصرفی و تامین هزینه سنگین آن را هم نمی توان بی اهمیت تلقی کرد.
وجود کاربری 24 ساعته ، چندگانگی فعالیت ها و پیچیدگی های فضایی که ممکن است همزمان ، چندین نقش را داشته باشند.در طراحی هتل ها تمهیداتی می طلبد که یکی از مهم ترین این تمهیدات نورپردازی است.در تلاقی معماری و طراحی داخلی هتل ،نورپردازی جایگاه ویژه ای دارد و گستره وسیعی از نیازها را پوشش می دهد .
این نور است که به مهمانان خوش آمد می گوید و به آن ها احساس آرامش می دهد نورگاهی نمودار تصاویر است ،گاه مشخص کننده موقعیت هاست و گاهی  هم حریم ها را از هم تفکیک می کند و اختلاف  کاربری ها را مشخص می سازد.ضمن آن که نور به مهمانان کمک می کند تا در فضایی ناشناخته سیر کنند و به کشف و شهود بپردازند.هر بخش از فضای یک مهمانخانه یا هتل ، ویژگی های منحصر به فردی دارد که با توجه به آن ها باید نورپردازی خاصی صورت گیرد تا معرف آن مشخصه باشد.
هال ورودی جایی است که مهمان ها تصوری که از بیرون ساختمان هتل نسبت به آن به دست می آورند ، مورد سنجش قرار می دهند.این محل باید برای همه مهمانان بالقوه  و بالفعل ، جذاب و پذیرا باشد.باید گرم راحت و صمیمی باشد و مهمان را در خود جذب کند.نورپردازی مناسب در فضایی ثابت باید به گونه ای تنظیم شود که فضا برای  مسافری که صبح هتل را به مقصد فرودگاه  ترک می کند و تازه واردی که نیمه شب وارد می شود ، به یک اندازه خوشایند باشد.هنگام صبح باید همه چیز پر انرژی و تازه به نظر اید ؛ اما هنگام شب ، پس از یک روز فعالیت ، محیطی راحت و مطلوب فراهم آورده شود که در عین حال خواب آور نباشد.
همچنین تامین نور هتل در رفاه و آسایش مسافران و راحتی کار  کارکنان تاثیر بسزایی دارد.به طور مثال نور شدید در راهروهای هتل به هیچ وجه مقبول نیست.زیرا نور زیاد در راهروها ف به خودی خود، به زیاد شدن سرو صدا کمک می کند و خواهی نخواهی سبب می شود که مسافرین با هم با صدای بلندتری صحبت کنند و به این ترتیب ، مسافرینی که در حال  استراحت و رفع خستگی هستند و نیاز به ارامش و سکوت نسبی دارند فناراحت می شوند و با سلب آسایش موجبات عدم رضایت و ناخرسندی آنان فراهم می آید.
ولی چنان چه به راهروها نور کمتری داده شود خود به خود نوعی حالت بازدارنده ایجاد می کند و مسافرین وادار می شوند که آهسته صحبت کنند و حتی الامکان سکوت را رعایت یا حداقل با صدای ملایم گفت و گو نمایند و این همان چیزی است که همه مسافران طالب آنند و یا از نور کم چراغ ها احساس راحتی و آرامش می کنند.معمولا در راهروهای هتل ، در طول روز ، از نور سقف یا دیوارها ، استفاده می شود و در شب از نور دیگری که از فاصله نیم متری به کف راهروها می رسد برخوردار می شوند.
برای این منظور از ارتفاع نیم متری زمین در دیوارها چراغ هایی نصب می کنند که در داخل دیوار قرار دارد و روی آن ها از طلق پوشیده می شود و فاصله این چراغ ها را تقریبا دو یا سه متر از یکدیگر در نظر می گیرند و نور شب راهروها ، از این چراغ ها تامین می شود .روی پله های هتل نیز به همین منوال خواهد بود.با این روش مسافرین قادرند جلوی پای خود را به خوبی ببینند و به راحتی عبور و مروز نمایند.ولی اتاق ها باید از نور کافی برخوردار باشد.همچنین در رستوران ، سلف سرویس و پیشخوان آن یا بالای فر های آشپزخانه حتما باید نور زیاد و مناسب داشته باشد.
هرچند به منظور صرفه جویی انرژی ، لازم به نظر می رسد  که در همه قسمت های یک هتل ، لامپ ها و منابع نوری مشابه به کار گرفته شود تا هزینه ها کاهش یابد و راندمان عملی بالا برود ، اما ضرری که یکنواختی  و کسالت بار بودن فضاها  در مهمان ها ایجاد می کند ، بسیار قابل توجه است.بررسی انواع هتل ها ثابت می کند که فضای رستوران و کافه ها بهتر است کاملا متفاوت و با نورپردازی ویژه طراحی شود و حتی ورودی مجزا و فضای روان شناختی متفاوتی برای آن ها خلق شود.
موضوع اصلی نورپردازی این فضاها آن است که مردم چگونه به نظر برسند و چه احساسی داشته باشند.چهره ها باید آرام  و گرم به نظر برسند ، پس باید نورپردازی تعدیل شده ای از سمت بالا و طرفین که از پدید آمدن سایه های تیز و تیره جلوگیری می کند صورت گیرد.نور باید فضای ملابم خلق کند و  بدین منظور با در نظر گرفتن میزان نور روز  در هر ساعت یک سیستم کنترل هوشمند نور که فضاهای صبحانه ، ناهار و شام را به درستی نورپردازی می کند ، ضروری به نظر می رسد.

نورپردازی هتل
طراحی نورپردازی پروژه های مربوط به مهمان پذیرها ، توان فرساترین نوع طراحی های نورپردازی هستند.
نورپردازی برخی از فضاهای مهمان پذیرها مانند سالن هاس کنفرانس ، تالارهای پذیرایی ، سالن های نمایش ، رستوران ها هم با شیوه های نورپردازی معماری و هم با سیستم های نورپردازی صحنه ای طراحی می شوند.سیستم های نورپردازی صحنه ای معمولا سیستم های نورپردازی هستند که از نورپردازی ریلی  و کانال های کم نور کننده جداگانه استفاده می کنند تا امکان روشنایی شورانگیزی را برای صحنه های نمایش ، گروه موسیقی و یا سخنرانی فراهم آورند.
همچنین لزوم استفاده از نورپردازی دکوراتیو ( تزئینی )در فضاهای مهمان پذیر در مجموع چالشی را فراهم می آورد که طراحان نور باید تمام مهارت و خلاقیت خود را در تلفیق توامان نورهای محیطی ، موضعی ،تاکیدی ف صحنه ای  و تزئینی به کار گیرند به گونه ای که در هیچ یک از این فضاها تداخل عملکرد نورپردازی احساس نشود.

نورپردازی لابی هتل
لابی یک هتل جایی است که نخستین تاثیر ناشی از محیط هتل را در افراد پدید می آورد .حالت ظاهر و زیبایی ،اصلی ترین ملاحظات مربوط به چنین مکانی است نورپردازی تزئینی معمولا در موفقیت لابی هتل ، حتی در یک هتل متوسط تاثیر بسزایی دارد.
نورپردازی قسمت پذیرش که دارای کامپیوتر است  مانند محیط کارهای رایانه ای دفاتر ، چالش برانگیز است  به چنین قسمت هایی باید نور نسبتا زیادی به صورت موضعی تابیده شود ولی توازن کلی نورپردازی باید به صورت گرم و دوستانه و دلپذیر باقی بماند.
نورپردازی محدوده صندلی های لابی که معمولا برای مطالعه های کوتاه مدت و معاشرت ها می باشد تلفیقی از یک طرح سنتی شامل لوسترها و چراغ های دیواری همخوان با آن ها و چراغ های رومیزی که روشنایی هم تراز چشم را در فضا فراهم می کند به همراه نورپردازی های مدرن شامل نورپردازی کنج سقفی برای تاباندن نور به سقف اصلی ،نورپردازی تاکیدی برای روشن ساختن آثار هنری نصب شده به دیوار و چراغ های روشنایی توکار نقطه ای در خلال جای جای سقف ، خصوصا بر فراز میز و صندلی ها و نیز نورپردازی تزئینی به صورت  نور مخفی رنگی در کنسول نواری سقف کاذب می باشد .هم چنین در صورت وجود فضایی برای اجرای زنده موسیقی نیاز به نورپردازی صحنه ای به وسیله نورافکن های ریلی بالای فضای سن می باشد.

نورپردازی اتاق خواب میهمان
اتاق خواب مهمان در هتل باید به گونه ای طراحی شود که حس در خانه بودن را در مهمان ایجاد کند و به سادگی این حس را حفظ کند .این حس در خانه بودن نباید به راحتی در مهمان از بین برود یا آسیب ببیند متداول ترین راه حل در نورپردازی آن ها به کار بردن چراغ های رومیزی و چراغ های دیواری است.نیازمندی های روشنایی اتاق خواب مهمان معمولا به شرح زیر است:
  • تامین نور در قسمت آرایش حمام برای اصلاح صورت ،آرایش و حمام کردن 
  • تامین روشنایی کافی در راهروی اتاق برای مسیر آن و معمولا پستو وکمد لباس 
  • تامین نور در کنار تخت خواب ، روشنایی ناکافی برای مطالعه بر روی تخت خواب معمول ترین گلایه مهمانان قبل از نورپردازی آن است.
  • تامین نور برای میز تحریر یا میزکار
  • تامین نور برای صندلی مطالعه
  • تامین نور محیطی برای مابقی اتاق در صورت نیاز ، تا از کم نور به نظر رسیدن آن جلوگیری شود.
گاهی اوقات هتل هایی که سطح بالاتری نسبت به هتل های دیگر دارند و نورپردازی های ویژه ای که به طور جداگانه ای هم روشن می شوند به نورپردازی محیطی خود می افزاید.
  • نورپردازی دوش حمام که به منظور ایجاد نور آرایشی جذاب تری به کار برده می شود.
  • نورپردازی کمد دیواری اتاق که اغلب با حسگر حرکت روشن می شود.
  • نورپردازی شب برای روشنایی ملایم توالت
رستوران ها
فضای داخل رستوران اولین چیزی است که مشتری با آن ارتباط برقرار می کند و می تواند اثر مثبت و یا منفی روی فرد داشته باشد .باید بدانیم که این تاثیر بسیار مهم است .گاه ممکن است فردی بدون اینکه به دنبال رستوران خاصی باشد ، هنگام عبور از مقابل آن تحت تاثیر طراحی آن قرار بگیرد و بر آن شود تا در این محل غذا میل کند .
طراحی داخلی یک رستوران تحت تاثیر عوامل متعددی است ؛ در کافه تریایی که در یک کارخانه و یا مکان های مشابه واقع شده است ،میزها و صندلی ها با اندازه و طرح استاندارد ،رنگ آمیزی و نورپردازی ملایم  ومطابق با آن مکان طراحی شده اند.در رستوران های مجلل ، فضاسازی به نحوی است که مشتری تمایل داشته باشد زمان بیشتری را در رستوران سپری کند .طراحی داخلی بسیار راحت و دلپسند عناصر دیگری از قبیل تابلوها ، عکس ها که توجه فرد را به خود جلب می کنند.فاصله کافی قرارگیری میزها از یکدگیر ، نوع صندلی ها و طرز قرار گرفتن آن ها به نحوی است که فرد بتواند ساعات بیشتری را در رستوران سپری کند و در عین حال احساس آرامش خود را از دست ندهد.
همچنین همه ی رستوران ها جو مشابه و یکسانی ندارند ،برخی از مدیران و مسئولان رستوران ها تلاش می کنند عمدا جو متفاوتی را ایجاد کنند ، به عنوان نمونه رستوران های مجلل ، اغلب جو رسمی دارند و این حس را از طریق نوع دکوراسیون ،نحوه پوشش کارمندان و پرسنل و شیوه خدمات رسانی ، به مشتریان القا می کنند.

طراحی رستوران
طراحی موفق یک رستوران ،تا حد زیادی به چگونگی مشاهده ( احساس ) مشتری بستگی دارد .در محیط های شلوغ و پر از ازدحام ، سر در رستوران باید به گونه ای باشد که کاملا مشخص و مجزا به نظر آید وجلب توجه کند .این مسئله به ویژه در مورد رستوران های حاشیه جاده ها بسیار حائز اهمیت است و باید به گونه ای طراحی شود که اتومبیلی که با سرعت از آن محل عبور میکند ، تابلوی رستوران و سر در آن  را مشاهده نماید.
اغلب مشتریان ممکن است از آشنایان خود ،راجع به رستورانی چیزی بشنوند ، یا تبلیغ آن را بخوانند ، یا قسمت ها و طراحی های به یاد ماندنی را به خاطر بسپارند .تمامی این اطلاعات موجب می شود که مشتری به رفتن یا نرفتن به آن رستوران برای اولین بار تصمیم بگیرد اما با صرف اولین غذا در رستوران ، بیشتر مشتریان در مورد بازگشت مجدد به آن جا تصمیم می گیرند.
ظاهر رستوران ، به شیوه های گوناگونی بر مشتری تاثیر می گذارد.مسلما مکان دارای نقش تعیین کننده در سبک معماری رستوران است .بدین معنا که طراحی رستوران کنار دریا با رستوران داخل شهر یا بین جاده ای یکسان نیست .مشتری طبق مکان رستوران ف انتظار طراحی خاصی را نیز دارد .اولین نگاه مشتری به بخش اشکار رستوران می باشد.سردر و ظاهر ساختمان و سپس دکور ،طراحی میز و صندلی ،نورپردازی ،رنگ ، کف سالن که نشان دهنده لوکس ومجلل بودن رستوران یا ارزان قیمت بودن آن خواهد بود.مشتری معمولا برای انتخاب رستوران دلخواه ، به شیوه جست و جو برای خرید کالا عمل می کند؛اگرظاهر آن جالب باشد به داخل و مشخصات دیگر آن هم نگاهی می اندازد.طراحی باید هم چون عاملی نیرومند ، تصمیم به بازگشت مجدد به رستوران را در مشتریان تقویت کند.چنانچه طراحی ظاهر ساختمان و تجهیزات مناسب نباشد مردم همیشه با شک و تردید ؛ غذا انتخاب می کنند که آیا غذا سالم است یا خیر  یا چنین می پندارند که مثل رستوران های کنار جاده ها محیط غیر بهداشتی دارند.
طراحی مناسب خارجی ، غلبا مانع از بروز چنین پیش داوری ها می شود.امروزه بسیاری از رستوران ها ، تابلو و محل های ورودی خود را ارتقا  بخشیده اند تا بتوانند با جلب نظر مشتریان ، آنان را جهت ورود به رستوران تشویق کنند.رستوران هایی که طراحی و نورپردازی مناسبی در نمای بیرونی داشته باشند ، اولین ذهنیت عینی را بر مشتری خواهند گذاشت.
تاثیر بعدی در لحظه قدم گذاشتن مشتری از در جلویی به قسمت ورودی رستوران ایجاد می شود.راهروی کوچک بین در و قسمت پذیرش موجب می شود که مشتری قبل از ورود به محیط پر هیجان داخل ،جلوی ورودی توقف کوتاهی داشته باشد.شیوه های جداسازی محیط خارج از داخل رستوران باید با نوع و مکان رستوران هماهنگ شود.
شرایط آب و هوایی ایجاب می کند که قسمت ورودی رستوران دارای  یک فیلتر باشد به نوعی که فضای بین در ورودی با در رستوران ایجاد شود .در بیشتر موارد وجود این فضای ورودی یک ضرورت است و شکل آن بر شناخت مشتری از رستوران ، تاثیر می گذارد.در رستوران هایی که از در شیشه ای استفاده شده است ، مشتریان می توانند محیط داخل رستوران و حتی غذاهای رنگین رو میزها را مشاهده کنند که خود  نوعی دعوت است اما در چوبی نوعی حس کنجکاوی را درمشتری بر می انگیزد گاهی ایجاد چنین حس کنجکاوی می تواند آگاهانه و از روی عمد باشد و در بعضی موارد نیز باعث امتناع مشتری از ورود به رستوران گردد.
پس از قسمت ورودی ، درباره چگونگی طراحی فضای داخلی ، تعیین نوع و کمیت غذاهایی که سرو می شود ، ضرورت دارد.همچنین ضروری است نسبت به اینکه آیا غذا طبق لیست غذای ثابت یا روزانه ارائه می شود. همچنین سلف سرویس است  یا یک سیستم مختلط دارد، تصمیم گیری شود.گذشته از اینها ، دانستن تعداد ،نوع و ترکیب مشتریان هم ، پیش از تصمیم گیری در مورد طراحی از اهمیت بالایی برخوردار است.
 در مورد سبک طراحی هم باید بر اساس نوع غذای ارائه شده در رستوران ، سبکی مناسب انتخاب نمود.
از این رو معمولا رستوران هایی که غذاهای اصیل و بین المللی ارائه می کنند سبک کلاسیک ، رستوران هایی که غذاهای بومی و سنتی ارائه می کنند سبکی متناسب با آن منطقه و Fast Foodها سبکی مدرن و گاهی Hi-Tech پیدا می کنند.

تقسیمات فضایی رستوران ها
فضای داخلی رستوران ها وابسته به نوع غذایی که در آن سرو می شود متفاوت می باشد.فست فودها ، رستوران های سنتی ، رستوران های کلاسیک ، کافی شاپ ها و رستوران های مجموعه ای که همه یا تعدادی از انواع اغذیه را ارائه می کنند همگی تقسیمات فضایی خاص  خود را دارند اما به طور کلی یک فضای مهمان پذیر از نوع غذاخوری شامل ریزفضاهای زیر می باشد:
فضای خصوصی:شامل سردخانه ، آشپزخانه ، فضای آماده سازی و سرو غذا ، اتاق استراحت و تعویض لباس کارکنان ، ورودی کارکنان، سرویس بهداشتی کارکنان، ورودی سردخانه و انبار نگهداری مواد اولیه ، اتاق تاسیسات
فضای میانی : شامل راهروها ، سلف سرویس ، اتاق مدیریت ، اتاق جالباسی و وسایل مشتریان.
فضای عمومی شامل ورودی اصلی ، فضای صندوق ، فضای میز و صندلی های مشتری ، سرویس های بهداشتی ، فضای بازی کودکان ، نمازخانه.

میزو صندلی ها
میزو صندلی ، اجزای اصلی داخلی یک رستوران را تشکیل می دهند با توجه به وسعت فضای رستوران ها و نیز میزان تردد در آن ها ، از انواع میز و صندلی ها با اندازه های مختلف استفاده می شود.
برای آن که فردی به راحتی بتواند غذا صرف کند نیازمند میزی است که تقریبا 60 سانتی متر عرض و 40 سانتی متر عمق داشته باشد.رعایت این مورد میان کسانی که در مجاورت هم غذا صرف می کنند فاصله کافی ایجاد می کند.اگرچه در برخی موارد فاصله 30 سانتی متر فضای اضافه در مرکز برای ظروف مطلوب است ، اما در مجموع عرض 80 الی 85 سانتی متر برای میز غذا مناسب می باشد.میزهای گرد شش یا هشت ضلعی با قطر 90 الی 120 سانتی متر برای 4 نفر ایده آل هستند و می توانند یک یا دو نفر دیگر را پذیرا باشند.
میزهای غذاخوری باید دارای سطح ثابت ، ارتفاع مناسب و فضای کافی برای قرارگیری زانو و پاها در زیر سطح بالایی باشند، به ویژه برای مشتریانی که از صندلی چرخدار استفاده می کنند .برای تامین ایمنی ، بهتر است گوشه ها و لبه های سطح فوقانی میز به صورت گرد در ایند.
میزها باید به گونه ای باشند که حداقل فضای زانو را در ارتفاع 69 سانتی متری ، با 75 سانتی متر پهنا و 48 سانتی متر فضای پا ، فراهم سازند.
صندلی ها باید سبک بوده و آسان جابه جا شوند .نشیمنگاه صندلی باید شیب کمی به طرف عقب داشته باشد تا اینکه وزن بدن را به عقب صندلی انتقال دهد.صندلی باید تقریبا دارای 40 سانتی متر طول و حداقل 40 سانتی متر عرض باشد تا به مشتری  ها فضای لازم جهت جابه جا شدن در حین غذا خوردن را بدهد.جهت راحتی مشتریان به هنگام نشستن و برخاستن ، صندلی های غذاخوری باید دارای دسته هایی 18 تا 20 سانتی متر بالاتر از لبه جلویی نشیمنگاه صندلی باشد.فاصله عمودی نشیمنگاه صندلی باید 27 تا 29 سانتی متر زیر سطح فوقانی میز باشد.معمولا صندلی با ارتفاع 46 سانتی متر برای اکثر مهمانان و استفاده کنندگان از آن راحت و رضایت بخش است،ارتفاعی که بسیار نزدیک به ارتفاع صندلی چرخداراست.



جالباسی یا اتاق نگهداری لباس
این محل باید قبل از ورود به رستوران در قسمت ورودی رستوران تعبیه شود تا مشتریان بتوانند برخی از اشیا خود نظیر پالتئ ، کت ، کلاه  و یا کیف و وسایل اضافی خود را در آن جا قرار دهند.صحیح تر آن است اتاق کوچکی با یک نفر مسئول که برای تحویل گرفتن این قبیل اجناس تعیین شده ، این کار را انجام دهد..این حفاظت و نظارت  در رستوران های مجلل که مهمانان لباس های گران قیمت به تن دارند مصداق بیشتری می یابد.در حقیقت عدم وجود جا لباسی در رستوران موجب برخی مشکلات می گردد از قبیل آن که گاهی افراد ، کت خود را پشت صندلی قرار می دهند که این کار حتی در سطح بالاترین رستوران ها نیز موجب لطمه زدن به ظاهر و طراحی آن می شود.

سلف سرویس
در سلف سرویس کلیه غذاها و یا پیش غذاها و دسرها و نوشیدنی ها به نمایش گذاشته می شود ، به نحوی که خود مهمان از هر نوع غذا که بخواهد برداشته و میل کند.برای حصول موفقیت  در کار سلف سرویس بایستی میان آشپزخانه و اتاق سرویس  یعنی محل عرضه غذا ارتباط سریع برقرار باشد به گونه ای که به مجرد تمام شدن هر نوع از غذاها ، بلافاصله جای آن غذا پر شود تا هیچ گونه کندی  و معطلی به چشم نخورد و موجبات ازدحام و ناراحتی پیش نیاید.
در سلف سرویس ، پرسنل کمتری مورد نیاز است  از آن جهت که خود مهمانان لوازم مورد احتیاج را بر می دارند.البته باید وسایل از قبل به گونه ای چیده شوند که وقتی مشتری وارد این قسمت می شود به ترتیب سینی ، قاشق ، چنگال ، لیوان  را بردارد و بعد نوبت به غذا برسد و سپس برای محاسبه و پرداخت وجه در جلوی صندوق قرار گیرد.
سیرکولاسیون
فضای دسترسی به میز و صندلی ها از طریق مسیرهای عبوری باید دارای عرض حداقل 90 سانتی متر باشد که بهه تبع آن فاصله ای معادل 185 سانتی متر بین دو ردیف میزهای موازی  می طلبد.
عرض مسیرهای عبوری همچنین باید فضای لازم جهت نشستن مشتری ها پشت میز را در بر بگیرد.در پشت هر صندلی باید حداقل 75 سانتی متر فضای باز وجود داشته باشد تا امکان بیرون کشیدن صندلی برای نشستن پشت میز فراهم گردد.
نور رستوران
با توجه به نوع غذایی که در هررستوران سرو می شود می توان نورپردازی را چنان تعریف کرد که مدت زمانی که مشتری می تواند در محلل بماند تعیین شود.مثلا در رستوران های غذای سریع یا آماده (FastFood)  ممکن است ضمن بهره گیری از مصالح سرد و فلزی ، از نورهای مستقیم و پر انرژی بهره گرفته شود.که  ماندن مشتری را به مدت طولانی میسر نسازد .چون در این گونه مکان ها غذا باید سریع خورده شود و به این ترتیب جا برای نشستن دیگری  فراهم شود  تا باعث معطلی و رکود نگردد .این خود یکی از علل و عوامل روانی است و به همین علت است که نورتند و پر انرژی ، با آرامش خیال همراه نیست.اما در رستوران های مجلل که قابلیت صرف غذا برای مدت طولانی حین گفت و گو و استراحت وجود دارد،تمهیدات فرااوانی می توان اندیشید که مادگاری مشتری در فضا را بیشتر کند.علاوه بر نورپردازی ملایم محیطی  ، با کمک لایه های مختلفی از نور ، ممکن است اشیای خاصی از جمله مجسمه ها و دسته های گل را مورد تاکید قرار داد.بخش های مختلفی از دیوار را نورانی کرد و قسمت های انتزاعی  متفاوتی بر آن آفرید و یا نور را به صورت پوشیده در پشت میزها و مبلمان  طراحی کرد.